حل اختلافات گمرکی و تنظیم لوایح
اختلافات گمرکی بین صاحب کالا و گمرک از تضادها و ابهاماتی که در فرآیند انجام رویههای گمرکی مانند واردات، صادرات، ورود موقت، صدور موقت و سایر رویه های گمرکی در خصوص کالاها به وجود میآیند، ناشی میشوند. این اختلافات معمولاً به دلیل عدم رعایت مقررات گمرکی، اشتباهات در تعیین نرخ گمرکی، اعلام اشتباه نوع یا مقدار کالا، تاخیر در تحویل کالا، اشتباهات در ارزش گمرکی، ممنوعیت کالا و سایر موارد مرتبط با فرایند واردات و صادرات به وجود میآیند. حتی گاهی ممکن است ناآگاهی از بخشنامههای مرتبط نیز زمینه ساز بروز اختلاف بین صاحب کالا و گمرک شود.
حل اختلافات گمرکی امری بسیار حیاتی و حیاتی برای حفظ پایداری تجارت است. برای رفع این اختلافات، معمولاً به ترتیب روشهای مختلفی استفاده میشود که شامل مذاکره ، تجدید نظر در تصمیمات گمرکی توسط گمرک اجرایی، طرح موضوع اختلاف درکمیته فنی گمرک، ارجاع پرونده به واحدهای ستادی، ارجاع پرونده به کمسیون حل اختلافات گمرکی، ارجاع پرونده به کمسیون تجدیدنظر حل اختلافات گمرکی و در نهایت مراجعه به محاکم عمومی حقوقی و یا دیوان عدالت اداری میباشد. در بیشتر موارد اختلافات گمرکی مشکلاتی هستند که بعد از اظهار کالا و پیش از ترخیص کالا ایجاد میشوند و به صورت کلی هر نوع مغایرتی در گمرک به معنی تخلف محسوب میشود.
اشراف بر قانون امور گمرکی و سایر قوانین، آییننامه ها و بخشنامههای مرتبط در خصوص تجارت خارجی کشور و همچنین قدرت تحلیل و استنباط در نگارش لوایح دفاعی در خصوص مورد اختلاف از اهمیت زیادی برخوردار است. مساله مهمتر این میباشد که موضوعات اختلافی بین گمرک و صاحب کالا عموما بار مالی بر عهده صاحب کالا میگذارد و هرچه این فرایند سریعتر انجام شود، صاحب کالا هزینههای کمتری را پرداخت مینماید.
حل اختلافات گمرکی با آدلی تجارت(کارگزار رسمی گمرک ایران)
آدلی تجارت به عنوان کارگزار رسمی گمرک ایران، ضمن در اختیار داشتن وکلای با سابقه و سرشناس در خصوص حل اختلافات گمرکی با بیش از 35 سال سابقه، آمادگی خود را جهت وکالت در دعاوی گمرکی و تنظیم لوایح دفاعی در جهت حمایت از حقوق مکتسب صاحب کالا اعلام مینماید تا بهترین راهکارها و روشهای حل اختلاف را برای شما تعیین نمایند و از حقوق و تعهدات شما در اختلافات گمرکی حفاظت کنند. اگر در حوزه تجارت فعال هستید به شما توصیه میکنیم با توجه به تخصصی بودن امور گمرکی، جهت رفع اختلافات گمرکی خود حتماً از کارشناسان خبره در این حوزه کمک بگیرید چرا که قوانین این حوزه پیچیده و زیاد هستند و شما به تنهایی قادر به حل و فصل مشکل ایجاد شده نخواهید بود .
تقسیم بندی اختلافات گمرکی از نظر زمان
- اختلافات گمرکی قبل از ترخیص کالا که پس از اظهار کالا به گمرک و پیش از ترخیص کالا از گمرک، بین صاحب کالا و گمرک ایجاد میشود.
- اختلافات گمرکی پس از ترخیص کالا که بین صاحب کالا و گمرک ایجاد میشود. شناسایی این اختلاف در قسمت بازبینی پس از ترخیص کالا صورت میگیرد و عموما ناشی از کسردریافتی میباشد.
انواع اختلافات گمرکی
برخی از اختلافات گمرکی به شرح ذیل میباشد:
- اختلاف در کد تعرفه کالا
- اختلاف در ارزش اظهاری کالا( ارزش اظهاری صاحب کالا کمتر از میزان ارزش مدنظر گمرک است)
- اختلاف در نوع کالا از نظر مجاز، مجاز مشروط و یا ممنوع بودن کالا
- اختلاف در کم اظهاری واردات
- اختلاف در بیش اظهاری واردات
- اختلاف در کم اظهاری صادرات
- اختلاف در بیش اظهاری صادرات
- اختلاف در خصوص قاچاق کالا
- اختلاف در مجوزهای مورد نیاز کالا
- اختلاف مربوط به کسر تخلیه
- اختلاف مربوط به اضافه تخلیه
- اختلاف در مقدار یا نوع جریمه تعلق گرفته به صاحب کالا
- اختلاف در خصوص ماخذ حقوق ورودی و عوارض متعلقه به کالا
- عدم تحویل کالا یا تاخیر در تحویل کالا در زمان مقرر شده در خصوص صدور موقت
- عدم خروج کالا یا تاخیر در تحویل کالا در زمان مقرر شده در ورود موقت
- عدم صادرات کالا یا تاخیر در صادرات کالا تا زمان مقرر شده در رویه صدور موقت جهت پردازش
- عدم تحویل کالا یا تاخیر در تحویل کالا به گمرک خروجی در رویه ترانزیت خارجی
- عدم تحویل کالا یا تاخیر در تحویل کالا از گمرک مرزی به گمرک داخلی در رویه ترانزیت داخلی
توجه شود که برخی از اقدامات مذکور منجر به اعلام جرم قاچاق از ناحیه گمرک علیه صاحب کالا یا فرد متخلف میباشد. البته در خصوص تحقق جرایم قاچاق گمرکی عوامل بسیار زیادی در قانون امور گمرکی و قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز پیشبینی گردیده است
انواع جریمههای گمرکی در قانون امور گمرکی
با توجه به مواد قانون امور گمرکی در خصوص تخلفات گمرکی، جریمه های گمرکی به شرح زیر میباشند:
ماده 107 ـ هرگاه ضمن رسيدگي به اظهارنامه يا بازرسي كالاي صادراتي معلوم شود وجوهي كمتر از ميزان مقرر، اظهار يا تـوديع گرديده است عـلاوه بر اخذ مابه التفاوت به تشخيص رئيس گمرك جريمه اي از پنج درصد (5 ٪) تا پنجاه درصد (50 ٪) مابه التفاوت مذكور دريافت مي شود.
تبصره ـ هرگاه در اظهارنامه صادراتي بيش از ده درصد (10 ٪) كمتر يا بيشتر ارزش كالا غيرواقعي اظهار گردد تا تسهيلات و مزاياي غيرقانوني براي صاحب كالا ايجاد نمايد جريمه اي بين ده درصد (10 ٪) تا صد درصد (100 ٪) مابه التفاوت ارزش، اخذ مي شود.
ماده 108 ـ غير از مصاديقي كه در اين قانون به عنوان قاچاق ذكر شده است كشف هر نوع مغايرت بعد از اظهار و قبل از ترخيص كالاي ورودي از گمرك كه موجب زيان مالي دولت گردد و مـستلزم اخذ تفاوت وجوه متعلقه باشد علاوه بر اخذ مابه التفاوت، با توجه به اوضاع و احوال به تشخيص رئيس گمرك جريمه اي از ده درصد (10 ٪) تا صد درصد (100 ٪) مابه التفاوت، دريافت مي شود.
تبصره 1 ـ در صورتي كه كشف مغايرت منجر به اخذ مابه التفاوت حقوق ورودي به ميزاني بيش از پنجاه درصد (50 ٪) حقوق ورودي كالاي اظهار شده باشد علاوه بر اخذ مابه التفاوت، حداقل جريمه مأخوذه نبايد كمتر از پنجاه درصد (50 ٪) مابه التفاوت باشد.
تبصره 2 ـ در مواردي كه مقصد نهايي بارنامه بعد از گمرك، مرز ورودي باشد و اظهارنامه عبوري بر اساس مندرجات اسناد، تنظيم و تسليم گمرك شده باشد در صورتي كه در اثر ارزيابي مغايرتي در نوع و ميزان كالا كشف شود و اسناد مورد قبول گمرك طي سه ماه ارائه نگردد، كالاي مغاير و مازاد توسط دولت ضبط مي گردد.
تبصره 3 ـ جرائم مربوط به اظهار مغاير به استثناء تبصره (2) اين ماده در مورد كالاي عبور خارجي و مرجوعي و عبور داخلي توسط شركت حمل و نقل به صورت تضمين اخذ مي شود تا در صورت عدم خروج كالا يا عدم تحويل كالا به گمرك مقصد در مهلت مقرر علاوه بر اجراي مقررات مربوطه به درآمد قطعي واريز گردد.
ماده 109 (اصلاحي 06ˏ11ˏ1400)ـ وسايل نقليه و كالاهايي كه به صورت عبوري، ورود موقت، ورود موقت براي پردازش يا مرجوعي وارد كشور مي گردد و وسايل نقليه اي كه به استناد جواز عبور بين المللي وارد كشور مي شود چنانچه در مهلت مقرر براي خروج از كشور يا تحويل به گمرك به غير از موارد قوه قهريه (فورس ماژور) مراجعه ننمايد به تشخيص رئيس گمرك به ازاي هر روز تأخير مشمول جريمه اي از 000 /080 /1 تا 000 /400 /5 ريال مي شود.
تبصره ـ مواردي كه وجه تعهد يا تضمين دريافت شده از صاحب وسيله نقليه يا كالا به درآمد واريز گرديده و يا جرم قاچاق به مراجع قضائي گزارش شده باشد، از حكم اين ماده مستثني است.
ماده 110 (اصلاحي 06ˏ11ˏ1400)ـ هرگاه در اظهارنامه هايي كه براي ترخيص كالا تسليم گمرك مي شود مشخصات كالا برخلاف واقع اظهار شده باشد ولي اين خلاف اظهار متضمن زيان مالي دولت نشود و كشف آن مستلزم اخذ تفاوت نباشد به تشخيص رئيس گمرك محل، جريمه اي كه حداقل آن 000 /700 /2 تا 000 /400 /5 ريال است اخذ و با اجازه كتبي رئيس گمرك محل، اظهارنامه تسليمي اصلاح مي شود.
تبصره ـ در مواردي كه اظهار خلاف از مصاديق تخلفات و قاچاق موضوع اين قانون نباشد ولي كالا ممنوع الورود باشد گمرك در اين موارد وفق مقررات ماده (105) اين قانون اقدام مي نمايد و علاوه بر آن، جريمه موضوع اين ماده نيز اخذ مي گردد.
ماده 111 ـ مرتكبين تخلف از مقررات گمركي كه جريمه از آنها مطالبه مي شود هرگاه نسبت به اصل جريمه يا ميزان آن كه توسط رئيس گمرك محل تعيين مي گردد اعتراض داشته باشند مي توانند قبل از ترخيص يا پس از توديع يا تأمين آن در گمرك محل، اعتراض خود را با دلايل و مدارك به منظور ارجاع به مراجع رسيدگي به اختلافات گمركي به گمرك مربوطه تسليم نمايند.
تبصره ـ در تمام مواردي كه توسط رؤساء گمرك، جريمه براي تخلفات گمركي تعيين مي گردد جريمه بايد با توجه به نوع و تكرار و تعدد تخلف، سابقه و وضعيت متخلف، حجم و نوع و ارزش كالا، شرايط مكان و زمان، تعيين و به وضوح و به طور كامل در صورتمجلس تخلف قيد و امضاء و يك نسخه از آن به گمرك ايران ارسال گردد و در مقابل وصول جريمه بلافاصله رسيد رسمي صادر و به پرداخت كننده تسليم شود.
توجه شود که در سایر قوانین مرتبط و بعضا در سایر مواد قانون امور گمرکی جریمه های دیگری در خصوص تخلفات گمرکی مقرر گردیده است.
وظایف کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی
وظایف کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی بهشرح زیر است:
الف- رسیدگی و صدور رأی نسبت به پروندههائی که تشخیص نوع کالای موضوع آنها در مرکز یا شهرستانها از لحاظ تطبیق با مندرجات تعرفۀ گمرکی مورد اختلاف نظر واقع شده و از طرف رئیس کل گمرک یا شخصی که از طرف رئیس کل گمرک کتباً تعیین میشود برای حل اختلاف به کمیسیون ارجاع میگردد.
ب- رسیدگی به درخواستهائی که مبنی بر استعلام تعرفهبندی کالا از طرف بازرگانان یا از طرف ادارۀ گمرک شهرستانها به گمرک ایران میرسد و از طرف رئیس کل گمرک یا شخصی که از طرف رئیس کل گمرک کتباً تعیین میشود برای رسیدگی و اظهار نظر به کمیسیون احاله میگردد.
ج- رسیدگی و صدور رأی در مورد هر اختلافی که از اجراء مقررات گمرکی و مقررات عمومی صادرات و واردات ناشی شده و پروندۀ آن از طرف رئیس کل گمرک یا شخصی که از طرف رئیس کل گمرک کتباً تعیین میشود برای همین منظور به کمیسیون ارجاع میگردد.
د- مشاوره و اظهارنظر در مورد طرحها یا گزارشها یا پیشنهادهائی که به گمرک ایران میرسد و از طرف رئیس کل گمرک یا شخصی که از طرف رئیس کل گمرک کتباً تعیین میشود به کمیسیون ارجاع میگردد.
قطعیت رأی کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی
آراء کمیسیون حل اختلاف گمرکی در موارد مشمول آئیننامۀ اجرائی قانون امور گمرکی (وظایف کمیسیون) اعم از اینکه با اکثریت یا به اتفاق آراء صادر شده باشد هرگاه مابهالتفاوت موضوع اختلاف ۵ میلیون ریال یا کمتر باشد قاطع خواهد بود.
عدم تسری آراء صادرهاز کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی
آراء کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی فقط در خصوص امر رسیدگی شده قابل اجراء است و در این خصوص آیین دادرسی متفاوتی را دارا میباشد.
اعتراض به رأی کمیسیون حل اختلافات گمرکی
رأی بدوی کمیسیون رسیدگی به اختلافات گمرکی در صورتیکه در اجراء قانون امور گمرکی و آئیننامۀ اجرائی قانون امور گمرکی صادر شده باشد و مبلغ مورد اختلاف نیز بیش از ۵ میلیون ریال باشد و در ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ مورد اعتراض طرفین (گمرک یا صاحب کالا) قرار گرفته باشد ، قابل تجدید نظر خواهی است.